Είστε εδώ

Νεότερα Χρόνια

Μετά την απελευθέρωση, το 1912, το χωριό διατήρησε το όνομα Γκλίκοβο.

Στρατιώτες από το Γκλίκοβο συμμετείχαν στη Μικρασιατική Εκστρατεία (1920-1922), βάσει προφορικών μαρτυριών και του καταλόγου του ΚΩΝ. Α. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ-ΘΕΣΣΑΛΟΙ ΝΕΚΡΟΙ ΚΑΤΑ ΤΟ 1922, και συγκεκριμένα οι: 

1. Γελαδάρης Αντώνιος - Πεσών στη Μ.Ασία

2. Δήμου Κωνσταντίνος - Πεσών στη Μ.Ασία

3. Καραούλης Δημήτριος - Απεβίωσε στο Β Αυτ/το Χειρ/γειο Μ.Ασίας

4. Κασκασέλας Γεώργιος - Απεβίωσε στο Χβ Χειρ/γειο Μ.Ασίας

5. Κατσικαβέλας Γεώργιος - Απεβίωσε στο Χβ Χειρ/γειο Μ.Ασίας

6. Μακρής Δημήτριος - Απεβίωσε στο Γ.Ν. Σμύρνης

7. Παπαγιάννης (Κλεισιάρης) Αθανάσιος - Ανάπηρος πολέμου

8. Περγιώτης Ιωάννης - Πεσών στη Μ.Ασία

9. Βαΐτσης Βασίλειος (Παπαβασίλης)

10. Ράπτης Νικόλαος (Ραφτοκολιός)

  Μετά τη Μικρασιατική καταστροφή και την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1922, ο τελευταίος Τούρκος Αγάς (διοικητής) του χωριού, ο Ομέρ Εφέντης, φεύγει, με το δικαίωμα να πουλήσει τα κτήματά του στους κολλήγους που είχε στη δούλεψή του.

Τον Νοέμβριο του 1927 το χωριό μετονομάστηκε σε Σαραντάπορο, από τον ομώνυμο ποταμό που διαπερνά τα στενά του Σαρανταπόρου. Στη συνέχεια, το 1933 και το 1939, γίνεται αναδασμός της γης και αποκτούν κτήματα ως κληρούχοι και άλλοι κάτοικοι του χωριού.

Τα πρώτα χρόνια της απελευθέρωσης ήταν δύσκολα και ο επιούσιος έβγαινε με πολύ κόπο στα χωράφια, τα αλώνια, τα βοσκοτόπια και τα μαντριά, καθώς οι μόνοι πόροι προέρχονταν από τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Παρόλες τις δυσκολίες όμως, οι Σαρανταπορίτες τα έβγαζαν πέρα και ο πληθυσμός του χωριού αυξανόταν με γρήγορους ρυθμούς μέχρι το Β' Παγκόσμιο πόλεμο.

Οι Σαρανταπορίτες είχαν ενεργή συμμετοχή στον πόλεμο του 1940 και τα παρακάτω παλικάρια χάθηκαν στην Αλβανία:

Πεσόντες Σαρανταπορίτες στο Αλβανικό Μέτωπο 1940-1941

1) Χρήστος Βαμπούλης 4) Χρήστος Κλεισιάρης (Μαρτίνας)
2) Δημήτριος Αθαν. Γκατζάρας 5) Νικόλαος Βασ. Ντιντιούμης
3) Δημήτριος Χρησ. Γκατζάρας    

Στις 21 Ιουνίου 1943 μια Γερμανική φάλαγγα με πολλά οχήματα, αυτοκίνητα και φορτηγά, φορτωμένα με οπλισμό, πυρομαχικά, βαρέλια βενζίνης, εκρηκτικές ύλες και στρατιωτικό εφοδιασμό, κατευθυνόταν από την Ελασσόνα προς τα Σέρβια. Καθώς περνούσε από τα Στενά του Σαρανταπόρου, στο δρόμο Σαραντάπορο-Λαβανίτσα, δέχθηκε επίθεση από αντάρτες της εθνικής αντίστασης, οι οποίοι γνώριζαν τη συκγεκριμένη πληροφορία και είχαν λάβει σχετική εντολή. Ακολούθησε επτάωρη μάχη κατά την οποία η φάλαγγα παραδόθηκε στις φλόγες και σκοτώθηκαν αρκετοί Γερμανοί, ενώ οι υπόλοιποι πιάστηκαν αιχμάλωτοι. Διάφορες μαρτυρίες ανταρτών κάνουν λόγο για 80-93 οχήματα, 37-200 νεκρούς και 78-90 αιχμάλωτους, ενώ με βάση τα γερμανικά αρχεία (πηγή: Bundesarchiv-Militararchiv (MA) Freiburg) η δύναμη της φάλαγγας ήταν 82 οχήματα (36 φορτηγά, 42 αυτοκίνητα και 4 οχήματα επικοινωνιών) και 108 άτομα, εκ των οποίων 11 σκοτώθηκαν, 92 πιάστηκαν αιχμάλωτοι (εφονεύθησαν αργότερα) και 5 ξέφυγαν. Τα αντίποινα όμως των Γερμανών δεν άργησαν να φανούν σε όλα τα χωριά της περιοχής. Ακολούθησε κάψιμο των σπιτιών του χωριού, της εκκλησίας και του σχολείου.

Το κυριότερο όμως πλήγμα υπέστη το χωριό στις 19 Ιανουαρίου 1944. Εκείνη τη μέρα θρήνησε τον θάνατο δέκα παλικαριών, οι οποίοι εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς, αφού πρώτα οδηγήθηκαν και παγιδεύτηκαν στη θέση «Μελίσσι».

Στην πλατεία του χωριού έχουν στηθεί ένα ηρώο και ένα μνημείο με τα ονόματα όλων όσων χάθηκαν στη διάρκεια της γερμανικής κατοχής (πηγές: Συλλογή Απ.Ράπτη "Θεσσαλικό Ημερολόγιο", τόμος ΙΑ, Λάρισα 1987 & αναμνηστική πλάκα στο χώρο της βρύσης στην πλατεία):

Σαρανταπορίτες που σκοτώθηκαν στην περίοδο της Ιταλογερμανικής Κατοχής 1941-1944

1) Φώτης Νικ. Βαΐτσης 10) Αικατερίνη Δ. Ντάλλα
2) Χρήστος Γεωρ. Γκαλίτσιος 11) Αριστείδης Α. Ντάλλας
3) Δέσποινα Φ. Γκουντρουμπή 12) Δημήτριος Ι. Ντάλλας
4) Θωμάς Κων. Γκουντρουμπής 13) Αθανασία Φ. Ντίγκα
5) Κωνσταντίνος Α. Γκουτζουρέλας 14) Αριστείδης Φ. Ντίγκας
6) Ευαγγελία Φ. Καραποστόλη 15) Γεώργιος Ν. Παλάσκας
7) Γεώργιος Θ. Κλεισιάρης 16) Κωνσταντίνος Χ. Σαμαράς
8) Αθανασία Ι. Μακρυγιάννη 17) Νικόλαος Ν. Σεβδαλής
9) Δημήτριος Γ. Μέγκος 18) Σταυρούλα Ν. Χατζή

 

Σαρανταπορίτες που εκτελέστηκαν στη θέση «Μελίσσι» από τους Γερμανούς στις 19-1-1944

1) Γεώργιος Παν. Βαΐτσης 6) Χρήστος Φωτ. Κλεισιάρης
2) Κωνσταντίνος Γεωρ.Γκουντρουμπής 7) Ευάγγελος Αντ. Ντάλλας
3) Νικόλαος Κων. Γκουντρουμπής 8) Παναγιώτης Ιωαν. Ντίγκας
4) Γεώργιος Ιωαν. Κλεισιάρης 9) Δημήτριος Φωτ.Ράπτης
5) Δημήτριος Θεοδ. Κλεισιάρης 10) Αντώνιος Νικ. Σεβδαλής         

 

Η εκτέλεση των δέκα παλικαριών από τους  Γερμανούς συκγλόνισε τους Σαρανταπορίτες που προσπάθησαν να απαλήνουν τον πόνο τους με τραγούδια, τα οποία παρατείθενται στην κατηγορία Ιστορικά Τραγούδια.

Μετά το τέλος του  Β’ Παγκόσμιου Πολέμου μοιράστηκαν οι τελευταίοι κλήροι γης στα θύματα πολέμου και σε άκληρους. Οι Σαρανταπορίτες συνέχισαν στη δεκαετία του '50 να παλεύουν για την καθημερινή τους επιβίωση, στηριζόμενοι στη γεωργία και την κτηνοτροφία. Σιγά-σιγά, στις αρχές της δεκαετίας του '60, οι κάτοικοι του χωριού ξεπέρασαν τους 1000, ενώ  το σχολείο αριθμούσε πάνω από 250 παιδιά!

Η έλλειψη όμως υποδομών και εναλλακτικών πλουτοπαραγωγικών πηγών αποτελούσαν τροχοπέδη στα όνειρα των νέων ανθρώπων για μια καλύτερη ζωή, ωθώντας τους στη μετανάστευση. Το  κύμα της μετανάστευσης είχε δύο κύριες κατευθύνσεις το ένα προς τις μεγάλες ελληνικές πόλεις, τη Λάρισα, την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, και το άλλο προς το εξωτερικό και κυρίως τη Γερμανία, ενώ σε πολύ μικρότερο ποσοστό την Αμερική και την Αυστραλία. Οι δεσμοί όμως όλων με το Σαραντάπορο παραμένουν ισχυροί και οι ξενιτεμένοι επιστρέφουν κάθε χρόνο για να ξεκουραστούν και να δουν τους συγγενείς και τους φίλους τους. Με την πάροδο των ετών οι περισσότεροι μετανάστες έχουν επιστρέψει ως συνταξιούχοι στην πατρίδα, ενώ μεγάλος αριθμός από τα παιδιά τους φοίτησαν σε Ελληνικά Πανεπιστήμια, δημιούργησαν οικογένειες και εγκαταστάθηκαν  στην Ελλάδα.

Σήμερα Σαρανταπορίτες εξακολουθούν να διαμένουν στη Γερμανία, την Αμερική και την Αυστραλία, αλλά κυρίως βρίσκονται στις ελληνικές πόλεις Ελασσόνα, Λάρισα, Αθήνα, Θεσσαλονίκη και φυσικά στο Σαραντάπορο, αν και όπως χαρακτηριστικά λέγεται μεταξύ τους: «Όποια πέτρα και να σηκώσεις θα βρεις Σαρανταπορίτη από κάτω».

Έχοντας προκόψει σαν γεωργοί, κτηνοτρόφοι, τεχνίτες, επαγγελματίες, επιχειρηματίες, εκπαιδευτικοί, δικηγόροι, μηχανικοί, γιατροί, δημόσιοι λειτουργοί, στρατιωτικοί, αθλητές, καλλιτέχνες, αποτελούν ζωντανό και αναπτυξιακό κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας με έντονη την αγάπη για το χωριό τους.

Είπαν για μας

glqxz9283 sfy39587stf02 mnesdcuix8
sfy39587stf03
sfy39587p07